به نام خدا

 موسیقی را در رابطه با جامعه به دو بخش می توان تقسیم کرد ؛ یکی موسیقی تفنّنی و تفریحی و دیگر موسیقی فرهنگی ، متاسفانه عده ای این دو را با هم مخلوط می کنند و با بخش فرهنگی هم می خواهند برخورد تفریحی تفنّنی داشته باشند و این ایجاد مشکل می کند و آشفتگی به بار می آورد .

برای اینکه جایـگاه و مقام موسیقی در هستی و در زندگی انسانی مشخص شـود به چند نمونه از روایات و تحقیقات علمی و برداشتهای عرفانی می پردازیم .

خداوند انسان را از گِل آفرید و بوسیله ی اصوات در او روح دمید و روز رستاخیز نیز با نوای صور اسرافیل او را از خواب بر می انگیزد .

((قرآن کریم))

 بیآیید بنشینیم و به موسیقی کیهانی گوش فرا دهیم .

(( فیثاغورث ))

ماهیّت آگاهی ذهن انسان ماهیتی است از جنس امواج که آنرا امواج آگاهی نامیده اند و امروز ما می توانیم به کمک دستگاههای ابداعی مثل آنسفالوگراف و امثال آن این امواج را به روشنی مورد بررسی و اندازه گیری قرار دهیم .(1)

امواج الکترومغناطیس که در عالم فیزیک منشاء حرکت مکانیکی است قرینه ی آن در عالم متافیزیک وجود دارد که منشاء حرکت درونی یا حرکت جوهری است .(2)

امواجی که از ستارگان و فضای کیهان به زمین میرسد در ساختار فیزیولوژیکی و ذهنیت انسان تأثیر می گذارد .(3)

پاسکال انسان را در عرصۀ هستی موجودی تنها و غریب می داند و عقیده دارد که چنانچه از حیطۀ عملکرد خورشید بیرون برویم هیچ نیروئی وجود ندارد که انسان را با هستی مرتبط کند .

در حالیکه علم امروز خلاف اینرا می گوید ؛ علم امروز میگوید : فضای هستی پر از امواج گوناگون است که تمام ذرات عالم ، منجمله انسان را از طریق این امواج با هستی پیوند میدهد که مهمترین آن امواج الکترومغناطیس است .

این در حقیقت تعبیر دیگری از امواج و انوار الهی است که در کتب دینی به آن اشاره شده . ما در عالمی زندگی می کنیم که اگر موسیقی روی طول موج یا فرکانس معینی نباشد ، نمی توانیم با عوالم دیگر ارتباط مستقیم داشته باشیم . به همین خاطر است که عوالم دیگر روی طول موجهای دیگری بنا شده اند .

(( گورجیف عارف روسی )) ( 4 )

پس حکیمان گفته اند این لحن ها                               از دوار چرخ بگرفتیم ما

بانگ گردشهای چرخ است اینکه خلق           می سرایندش به تنبور و به حلق

(( مولانا )) ( 5 )

روایات و تحقیقات فوق که افکار آن کار ساده ای نیست بما نشان میدهد که مهمترین عامل شکل دهندۀ عالم ، همین امواج است که بزرگان موسیقی هم مطلقاً با آن در ارتباط بوده و هستند .

پس کسانی که پا به عرصۀ موسیقی می گذارند ، لازم است که دنیائی که در آن زندگی می کنند را تا آنجا که علم اجازه می دهد ، بشناسند و با آگاهی کیهانی و امواج هستی که انعکاسی از امواج الهی است ، آشنا شوند وگرنه موسیقی آنها هنری نخواهد شد و در حّد یک صنعت باقی خواهد ماند .

وقتی از امواج کیهانی صحبت می کنیم ، در حقیقت منظور کلّ موسیقی هستی است که موسیقی زمینی ما جزئی از آن است و این امواج را به نور هستی و نور الهی هم می توان مشبه کرد . چون نه تنها عرفا بلکه محققین فیزیک کوانتوم نظر بر این دارند که نور فیزیکی که در دسترس ما است انعکاسی از یک نور قدیم و پنهان است که این نور فیزیکی عاریتی از آن است و نور قدیم و پنهان را اشخاص خاص می بینند و درک می کنند .

 مولانا می فرماید :

صورت پنهان آن نور در جبین              کرده چشم انبیا را دوربین

نور آن رخسار برهاند زنار             هان مشو قانع به نور مستعار

متأسفانه اکثر مردم به نور مستعار قانع می شوند و از نور ازلی غافل می مانند ، همانطور که در موسیقی هم اکثر مردم به امواج ظاهری قانع و از امواج ازلی غافل مانده اند . این موضوع تنها مربوط به موسیقی نیست ، بلکه در تمام دانش انسانی مطرح است این که افرادی گاهی پیدا میشوند که از آگاهی خود سوء استفاده می کنند و مثلاً انرژی های خداداد را در راه تخریب و نابودی انسانها بکار می گیرند ، ناشی از همین غفلت است .

مولانا در این مورد می فرماید :

خرده کاری های علم هندسه                  یا نجوم و علم طبّ و فلسفه

کان تعلق با همین دنیاستش               ره به هفتم آسمان بر نیستش 

اینهمه علم بنای آخور است                  کان عماد بود گاو و اشتر است 

بهر استیفای حیوان چند روز                      نام آن کردند آن گیجان رموز 

 1– از کتاب اندیشه های کوانتومی مولانا ، تالیف : دکتر محسن فرشاد

2 – حرکت جوهری ملاصدرا و تایید آن در علم جدید : نقل از کتاب اندیشه های کوانتومی مولانا تالیف : دکتر محسن فرشاد

3 – نظر ابن سینا و تایید آن از طریق اشعۀ آلفا – گاما و بتا

4 – اشاره به فرضیۀ انیشتین مبنی بر اینکه بموازات عالم ما ، عوالم دیگری همراه با ما در حرکتند که ما آنرا درک نمی کنیم و هشدارگیری ما از آن فقط از طریق شواهد و قرائن و استنباط است .

5 – منظور مولانا از پس حکیمان ، همان حکمای یونان مانند : فیثاغورث و دیگرانند .

جلال ذوالفنون / بيستم خرداد ماه هشتاد و سه